Cách dạy trẻ tự kỷ như thế nào? Phương pháp dạy được áp dụng phổ biến

Cách dạy trẻ tự kỷ đang là vấn đề được quan tâm. Tự kỷ là căn bệnh tâm lý đang có xu hướng phổ biến hiện nay. Việc dạy trẻ tự kỷ  không chỉ cần có tình thương mà còn cần kỹ năng, kiến thức và sự kiên trì. Vậy dạy trẻ tự kỷ như thế nào?

Cách dạy trẻ tự kỷ như thế nào? Phương pháp dạy trẻ tư kỷ

Tự kỷ là tự phong tỏa bản thân, không thể thiết lập các mối quan hệ tương tác với xã hội bên ngoài. Đây cũng là tình trạng khiếm khuyết của việc phát triển não bộ. Trẻ tự kỷ hoàn toàn khỏe mạnh về thể chất nhưng lại có những hành động bất thường trong 3 lĩnh vực giao tiếp, ngôn ngữ, hành vi.Vậy làm thế nào để dạy trẻ tự kỷ?

  • Phương pháp Teacch

Teacch không giống với tiêu chuẩn phát triển “ bình thường” bắt đầu ở mức độ của trẻ và giúp trẻ phát triển đến mức cao nhất có thể. Những bài học cụ thể của TEACCH là bắt chước, nhận thức, vận động thô, vận động tinh, phối hợp mắt và tay, kỹ năng hiểu biết, kỹ năng ngôn ngữ…

Phương pháp này có cả một chương trình đáp ứng nhu cầu của trẻ, giúp trẻ tự kỷ hiểu những yêu cầu và cách thức đáp ứng, tập trung vào những kỹ năng đã có của trẻ chứ không chỉ nhìn vào những khuyết điểm. Tuy nhiên, mặt hạn chế của nó là khá gò bó, tập trung vào những đồ dùng giảng dạy, cần nhiều nhân lực để thực hiện.

  • Phương pháp dạy trẻ tự kỷ RDI ( Can thiệp phát triển quan hệ xã hội)

Đây là phương pháp dạy trẻ tự kỷ mới, được áp dụng phổ biến hiện nay. Với phương pháp này,  cha mẹ sẽ giao tiếp với con nhiều hơn bằng cử chỉ, nét mặt, ánh mắt chứ không quá tập trung vào giao tiếp bằng ngôn ngữ. Khi đó, “chỉ cần trẻ được trang bị nhận thức tốt, ngôn ngữ sẽ tự nhiên phát ra khi tới thời điểm chín muồi”.

Cách dạy trẻ tự kỷ như thế nào? Phương pháp dạy được áp dụng phổ biến
Phương pháp này chú trọng sự phát triển về mặt cảm xúc của trẻ

Phương pháp này do hai bác sĩ tâm thần Stanley Greenspan và Serena Weider đề ra. Chương trình gồm ba yếu tố, cụ thể là: Dựa trên sự phát triển cảm xúc. Sự khác biệt cá nhân và dựa trên mối quan hệ.
RDI nhằm phát triển cảm xúc thay vì phát triển trí tuệ, khuyến khích trẻ chủ động tương tác. Tuy nhiên, phương pháp này không dạy cách học, cách phát triển trí tuệ như  những trẻ khác, hơi khó tương tác ban đầu với trẻ.

  • Dạy trẻ tự kỷ bằng phương pháp ABA

ABA là ba chữ viết tắt: Applied Behaviour Analysis – Ứng dụng phân tích hành vi.  Đây là phương pháp dạy trẻ tự kỷ được quan tâm nhiều nhất trong trị liệu trẻ tự kỷ, được đánh giá là một trong những phương pháp hiệu quả hiện nay. Đây là một biện pháp tiếp cận khoa học nhằm hiểu rõ hành vi của trẻ. Những nguyên tắc trị liệu được ứng dụng cho những hành vi quan trọng mang tính xã hội.

 Phương pháp này được sáng tạo dựa trên các lý thuyết khoa học về hành vi. Đối với mỗi trẻ, ngay khi bắt đầu chương trình can thiệp, trẻ sẽ được đánh giá ban đầu để kiểm tra xem kỹ năng nào trẻ đã có, kỹ năng nào chưa có. Tiếp đó là chọn lựa các bài tập, các tài liệu phù hợp với đánh giá ban đầu.

Nội dung rèn luyện chung cũng như của từng buổi sẽ liệt kê từng kỹ năng trong mọi lĩnh vực như giao tiếp, xã hội, kiến thức, tự chăm sóc, vận động, chơi. Những kỹ năng này thường được chia nhỏ thành các kỹ năng thành phần và được sắp xếp theo trình tự phát triển, từ đơn giản đến phức tạp.

  • Phương pháp PECS– hệ thống giao tiếp trao đổi hình

Phương pháp này do nhà tâm lý Andrew Bondy và nhà âm ngữ trị liệu- Lori Frost đề ra trong chương trình tự kỷ Delaware. Đây là cách dựa trên biện pháp ABA để đổi hình ảnh theo những gì mà trẻ muốn. Khoảng 50% trẻ tự kỷ không nói nhưng bạn vẫn dạy quy tắc là con phải tỏ ý cho trẻ không biết nói, đó là cấu hình theo phương pháp PECS.

PECS được hiểu ,là từ những hình riêng lẻ trẻ sẽ xếp đặt thành câu nhiều chữ,. Chẳng hạn, đầu tiên trẻ phải đưa bình nước cho cha mẹ để được uống nước, hay chỉ vào ly nước dán trên cửa tủ lạnh, từ đó mở rộng dần những ý khác. Tuy cách dạy này ảnh hưởng đến việc học nói của trẻ nhưng thực tế thấy nó không cản trở việc học nói sau này cho trẻ nói chậm. Vì vậy, bạn cũng không cần quá lo ngại là nếu dùng hình thì trẻ sẽ không biết nói về sau mà ngược lại có ghi nhận là PECS giúp cải thiện khả năng nói của trẻ.
Phương pháp này được đánh giá cao bởi tính rõ ràng, có chủ ý, trẻ tự động tham gia, phát triển giao tiếp chức năng nhanh, có thể phát triển giao tiếp chức năng nhanh.

Một số điều cha  mẹ cần biết khi dạy trẻ tự kỷ tại nhà

Tạo môi trường an toàn cho trẻ: đây là yếu tố cần thiết, giúp trẻ cảm thấy được an toàn thay vì sợ hãi. Cha mẹ nên tạo không gian riêng cho con để con có thể thoải mái vui chơi, thư giãn mà không làm phiền ai cũng như không bị ai dọa nạt.

Cách dạy trẻ tự kỷ như thế nào? Phương pháp dạy được áp dụng phổ biến
Cha mẹ cần tạo cho trẻ không gian và môi trường thoải mái

Học ngôn ngữ của con: Để có thể hiểu con và dạy trẻ tự kỷ tại nhà thành công, cha mẹ cần phải hiểu ngôn ngữ và những biểu hiện của con cho thấy con tức giận, đói hay vui mừng. Khi nắm bắt được điều này, cha mẹ sẽ biết con mong muốn gì và từ từ giao tiếp, khuyến khích con nói để con thể hiện những gì mình mong muốn.

Bạn có thể sử dụng các dấu hiệu để gia tăng sự chú ý của trẻ, chẳng hạn như chạm vào tai trẻ để “nghe” và chạm vào má để “nhìn”. Khi làm việc hoặc chơi với bé, cần  giảm bớt tiếng ồn xung quanh hoặc những yếu tố gây mất tập trung. Hãy nói hoặc hát một cách nhẹ nhàng bên cạnh trẻ, hãy sử dụng các bài hát quen thuộc và hàng ngày, hãy nói những điều có liên quan đến thời gian (lúc ăn, lúc tắm, lúc ngủ) và những điều được nhắc đi nhắc lại hàng ngày.

Kiên trì: Sự nhận thức của trẻ tử kỷ chậm hơn so với trẻ bình thường. Chính vì thế, cha mẹ cần phải kiên trì trong cách dạy trẻ tự kỷ.

Dạy hình ảnh: Bạn cũng  có thể dạy con những hình ảnh quen thuộc. Bạn có thể sử dụng bộ sưu tập tranh về các hình ảnh trong nhà như các loại trái cây, các loại bánh kẹo, các loài chim… Dạy trẻ tựu kỷ tại nhà cần nhiều thời gian hơn trẻ bình thường, tần suất lập lại một việc gì đó sẽ nhiều hơn để trẻ ghi nhớ.

Trên đây là một số chia sẻ về cách dạy trẻ tự kỷ. Bài viết hi vọng đã đem đến thông tin hữu ích cho bạn đọc.

Gia sư Hà Nội sưu tầm và tổng hợp

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *